शब्दांचे प्रकार म्हणजे काय? विकारी व अविकारी शब्द

‘राम शाळेत जातो’ या वाक्यात ‘राम’, ‘शाळेत’ आणि ‘जातो’ हे शब्द आहेत. ‘राम’चे रूप ‘रामाला’, ‘रामाने’ असे बदलते, तर ‘शाळेत’ हे रूप नेहमी तसेच राहते. काही शब्दांचे रूप बदलते, तर काही शब्दांचे रूप कधीच बदलत नाही — याचवरून शब्दांचे दोन प्रकार पडतात: विकारी शब्द आणि अविकारी शब्द. शालेय परीक्षांपासून MPSC, पोलीस भरती व तलाठी परीक्षांपर्यंत ...
Read more

सर्वनामाचे प्रकार: पुरुषवाचक, दर्शक व उदाहरणे

सर्वनामाचे प्रकार म्हणजे काय? प्रकार व उदाहरणे
‘मी शाळेत जातो’, ‘तो खेळतो’, ‘हे कोणाचे पुस्तक आहे?’ — या वाक्यांतील ‘मी’, ‘तो’ आणि ‘हे’ ही सर्व नामांऐवजी वापरलेली शब्द आहेत. त्यांना सर्वनाम म्हणतात. सर्वनाम कोणत्या कामासाठी वापरले जाते, यावरून त्याचे प्रकार ठरतात. शालेय परीक्षांपासून MPSC, पोलीस भरती आणि तलाठी परीक्षांपर्यंत ‘खालील वाक्यातील सर्वनाम कोणत्या प्रकारचे आहे?’ असा प्रश्न हमखास विचारला जातो. या लेखात ...
Read more

विशेषणाचे प्रकार म्हणजे काय? गुणवाचक, संख्यावाचक व उदाहरणे

विशेषणाचे प्रकार म्हणजे काय? गुणवाचक, संख्यावाचक व उदाहरणे
‘चांगला मुलगा’, ‘पाच पुस्तके’, ‘माझे घर’ — या तिन्ही वाक्यांतील विशेषणे वेगवेगळी माहिती देतात. पहिले विशेषण गुण सांगते, दुसरे संख्या सांगते, तर तिसरे मालकी सांगते. विशेषणाचे प्रकार समजले की ‘खालील वाक्यातील विशेषण कोणत्या प्रकारचे आहे?’ असा प्रश्न परीक्षेत सहज सोडवता येतो. शालेय परीक्षांपासून MPSC, पोलीस भरती आणि तलाठी परीक्षांपर्यंत विशेषणाचे प्रकार हमखास विचारले जातात. या ...
Read more

क्रियापदाचे प्रकार: सकर्मक, अकर्मक व उदाहरणे

क्रियापदाचे प्रकार: सकर्मक, अकर्मक व उदाहरणे
‘राम आंबा खातो’ आणि ‘राम धावतो’ — या दोन वाक्यांत क्रियापदे आहेत, पण त्यांचे स्वरूप वेगळे आहे. पहिल्या वाक्यात क्रियापदाला कर्म लागते, तर दुसऱ्यात लागत नाही. क्रियापदाचे प्रकार समजले की वाक्यरचना, प्रयोग आणि काळ यांचे नियम सहज समजतात. शालेय परीक्षांपासून MPSC, पोलीस भरती आणि तलाठी परीक्षांपर्यंत ‘सकर्मक व अकर्मक क्रियापद ओळखा’ असे प्रश्न हमखास येतात. ...
Read more

वाक्यप्रचार म्हणजे काय? प्रकार व उदाहरणे

वाक्यप्रचार म्हणजे काय? प्रकार व उदाहरणे
मराठी भाषेत असे अनेक शब्दसमूह आहेत, जे शब्दशः अर्थापेक्षा अगदी वेगळा अर्थ देतात. ‘डोळे वटारणे’ म्हणजे डोळे मोठे करणे नव्हे, तर रागावणे! ‘हात टेकणे’ म्हणजे हात जमिनीवर ठेवणे नव्हे, तर हार मानणे! अशा शब्दसमूहांनाच वाक्यप्रचार म्हणतात. शालेय परीक्षांपासून MPSC, पोलीस भरती आणि तलाठी परीक्षांपर्यंत ‘वाक्यप्रचाराचा अर्थ सांगा’ किंवा ‘वाक्यप्रचाराचा वाक्यात उपयोग करा’ असे प्रश्न हमखास ...
Read more

तत्सम तद्भव शब्द म्हणजे काय? प्रकार व उदाहरणे

तत्सम तद्भव शब्द म्हणजे काय? प्रकार व उदाहरणे
मराठीत आपण रोज शेकडो शब्द वापरतो, पण ते शब्द आले तरी कोठून? काही शब्द संस्कृतमधून जसेच्या तसे आले आहेत, तर काही शब्द वाटेत बदलत बदलत आले आहेत. ‘पुस्तक’, ‘विद्या’ हे शब्द संस्कृतमध्ये जसे आहेत तसेच मराठीतही आहेत, तर ‘दूध’ हा शब्द संस्कृत ‘दुग्ध’ पासून बदलून आला आहे. हाच फरक म्हणजे तत्सम व तद्भव शब्द. शालेय ...
Read more

अनुस्वार व विसर्ग म्हणजे काय? नियम व उदाहरणे

अनुस्वार व विसर्ग म्हणजे काय? नियम व उदाहरणे
‘अंक’ हा शब्द लिहिताना ‘अ’ वर टिंब दिला जातो आणि ‘दुःख’ या शब्दात ‘दु’ नंतर दोन टिंब येतात. हे टिंब म्हणजे अनुस्वार (ं) आणि विसर्ग (ः) होत. दोन्ही चिन्हे लहान दिसतात, पण शुद्धलेखनात त्यांचा वापर चुकीचा झाला की शब्दाचा अर्थच बदलतो. शालेय परीक्षांपासून MPSC, पोलीस भरती आणि तलाठी परीक्षांपर्यंत ‘अनुस्वार व विसर्ग ओळखा’ किंवा ‘शुद्ध ...
Read more

जोडाक्षरे म्हणजे काय? नियम व उदाहरणे

जोडाक्षरे म्हणजे काय? नियम व उदाहरणे
‘पुस्तक’ हा शब्द लिहिताना ‘स्त’ हे अक्षर एकदाच लिहिले जाते, पण त्यात ‘स्’ आणि ‘त्’ ही दोन व्यंजने लपलेली आहेत. हीच मराठीची जोडाक्षरे आहेत. या लेखात आपण जोडाक्षरे म्हणजे काय, त्यांचे प्रकार, नियम व 15 उदाहरणे सोप्या भाषेत समजून घेणार आहोत. जोडाक्षरे म्हणजे काय? दोन किंवा अधिक व्यंजने एकत्र येऊन जेव्हा एक अक्षर तयार होते, ...
Read more

वाक्याचे घटक म्हणजे काय? उद्देश्य व विधेय उदाहरणे

राम शाळेत जातो हे वाक्य दोन भागांत विभागता येते — राम आणि शाळेत जातो. वाक्याचे हे दोन मुख्य घटक म्हणजे उद्देश्य आणि विधेय. कोणत्याही वाक्याचा अर्थ समजून घेण्यासाठी आणि परीक्षेत वाक्याचे विश्लेषण करण्यासाठी उद्देश्य आणि विधेय ओळखता येणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. या लेखात आपण उद्देश्य आणि विधेय यांच्या व्याख्या, फरक, विस्तार आणि उदाहरणे सोप्या भाषेत ...
Read more

उपसर्ग व प्रत्यय म्हणजे काय? प्रकार व उदाहरणे

उपसर्ग व प्रत्यय म्हणजे काय? मूळ शब्दाच्या आधी जोडला जाणारा शब्दांश उपसर्ग आणि नंतर जोडला जाणारा शब्दांश प्रत्यय असतो. ५वी व ८वी शिष्यवृत्ती, नवोदय व इतर मराठी व्याकरण परीक्षांमध्ये यावर हमखास प्रश्न येतात. या लेखात दोन्हींच्या व्याख्या, १०-१० उदाहरणे, फरकाचा तक्ता व सराव प्रश्न सोप्या भाषेत दिले आहेत. उपसर्ग म्हणजे काय? मूळ शब्दाच्या आधी जोडला ...
Read more

MPSC Marathi Grammar

शब्दांचे प्रकार म्हणजे काय? विकारी व अविकारी शब्द

Job Post:
Qualification:
Job Salary:
Last Date to Apply:
Apply Now

सर्वनामाचे प्रकार: पुरुषवाचक, दर्शक व उदाहरणे

Job Post:
Qualification:
Job Salary:
Last Date to Apply:
Apply Now

विशेषणाचे प्रकार म्हणजे काय? गुणवाचक, संख्यावाचक व उदाहरणे

Job Post:
Qualification:
Job Salary:
Last Date to Apply:
Apply Now

क्रियापदाचे प्रकार: सकर्मक, अकर्मक व उदाहरणे

Job Post:
Qualification:
Job Salary:
Last Date to Apply:
Apply Now

वाक्यप्रचार म्हणजे काय? प्रकार व उदाहरणे

Job Post:
Qualification:
Job Salary:
Last Date to Apply:
Apply Now

तत्सम तद्भव शब्द म्हणजे काय? प्रकार व उदाहरणे

Job Post:
Qualification:
Job Salary:
Last Date to Apply:
Apply Now

अनुस्वार व विसर्ग म्हणजे काय? नियम व उदाहरणे

Job Post:
Qualification:
Job Salary:
Last Date to Apply:
Apply Now

जोडाक्षरे म्हणजे काय? नियम व उदाहरणे

Job Post:
Qualification:
Job Salary:
Last Date to Apply:
Apply Now

वाक्याचे घटक म्हणजे काय? उद्देश्य व विधेय उदाहरणे

Job Post:
Qualification:
Job Salary:
Last Date to Apply:
Apply Now

उपसर्ग व प्रत्यय म्हणजे काय? प्रकार व उदाहरणे

Job Post:
Qualification:
Job Salary:
Last Date to Apply:
Apply Now