यमक अलंकार आणि अनुप्रास यात काय फरक आहे?

अनुप्रासात फक्त एकाच अक्षराची पुनरावृत्ती होते. यमकात ठराविक ठिकाणी शब्द किंवा अक्षरे वेगळ्या अर्थाने येतात. यमकात अर्थभेद आवश्यक असतो.

यमक अलंकाराचे एक सोपे उदाहरण सांगा.

सुसंगती सदा घडो, सुजन वाक्य कानी पडो – येथे 'घडो' आणि 'पडो' ही अक्षरे वेगळ्या अर्थाने आली आहेत, हे यमक अलंकाराचे उत्तम उदाहरण आहे.

यमक अलंकार मराठी | Yamak Alankar in Marathi with Examples : 20+ उदाहरणे, व्याख्या, अनुप्रास फरक

Q: यमक अलंकार म्हणजे काय?

कवितेच्या चरणात ठराविक ठिकाणी एक किंवा अनेक अक्षरे वेगळ्या अर्थाने पुन्हा आल्यास त्यास यमक अलंकार म्हणतात. हा शब्दालंकाराचा एक प्रकार आहे.

Q: यमक अलंकाराचे किती प्रकार आहेत?

यमक अलंकाराचे मुख्यतः तीन प्रकार आहेत: अंत्ययमक (चरणाच्या शेवटी), मध्ययमक (चरणाच्या मध्ये), आणि आद्ययमक (चरणाच्या सुरुवातीला).

Q: यमक हा कोणता अलंकार आहे?

यमक हा शब्दालंकाराचा एक प्रकार आहे. शब्दालंकारात अनुप्रास, यमक आणि श्लेष हे तीन मुख्य उपप्रकार आहेत.

मराठी व्याकरणात अलंकार हा अत्यंत महत्त्वाचा घटक आहे. जसे स्त्रिया दागिने घालून आपले सौंदर्य वाढवतात, तसेच भाषेला सौंदर्य देणाऱ्या घटकांना अलंकार (Alankar) म्हणतात. शब्दालंकार (Shabdalankar) हा अलंकाराचा एक प्रमुख प्रकार असून त्यात अनुप्रास, यमक आणि श्लेष या तीन उपप्रकारांचा समावेश होतो.

या लेखात आपण यमक अलंकार मराठी उदाहरणे (Yamak Alankar in Marathi with examples) सविस्तरपणे पाहणार आहोत — व्याख्या, प्रकार, 20+ सोपी उदाहरणे, अनुप्रासशी फरक आणि परीक्षेत उत्तम गुण मिळवण्याच्या टिप्स. MPSC, TET, CTET, इयत्ता 5वी ते 12वी आणि इतर स्पर्धा परीक्षांसाठी हा लेख तुमच्यासाठी आहे.

१. यमक अलंकार म्हणजे काय? – व्याख्या (Definition)

📖 यमक अलंकार व्याख्या (Yamak Alankar Vyakhya):

“कवितेच्या चरणाच्या शेवटी, मध्ये किंवा ठराविक ठिकाणी एक किंवा अनेक अक्षरे वेगळ्या अर्थाने पुन्हा आल्यास, त्यातून जो नाद निर्माण होऊन भाषेला सौंदर्य प्राप्त होते, त्यास यमक अलंकार म्हणतात.”

थोडक्यात सांगायचे तर — यमक (Yamak) म्हणजे जोडी किंवा युग्म. जेव्हा एखाद्या कवितेत एकाच उच्चाराचे शब्द किंवा अक्षरे वेगवेगळ्या अर्थाने चरणाच्या ठराविक ठिकाणी येतात तेव्हा नाद-सौंदर्य निर्माण होते — याला यमक अलंकार म्हणतात.

हा शब्दालंकार (Shabd Alankar) चा एक प्रकार असल्याने येथे शब्दांच्या उच्चाराला महत्त्व असते, अर्थाला नव्हे. मात्र यमकात समान उच्चाराचे शब्द भिन्न अर्थाने यावे लागतात — हा यमकाचा महत्त्वाचा नियम आहे.

💡 लक्षात ठेवा: यमक शब्दाचा अर्थ ‘दोन’ किंवा ‘युग्म’ असा होतो. यमकात शब्द किंवा अक्षरे दोनदा किंवा अधिक वेळा येतात, पण दरवेळी अर्थ वेगळा असतो.

मराठी विश्वकोशानुसार, यमकात वर्णावृत्ती विशिष्ट स्थानी होते आणि ही स्थाने लक्षात घेऊन यमकाचे विविध प्रकार मानले जातात. अंत्ययमक हा प्रकार मराठी कवितेला सर्वाधिक जवळचा आहे.

२. यमक अलंकाराचे प्रकार (Types of Yamak Alankar)

यमकाच्या ठिकाणावर आधारित यमक अलंकाराचे मुख्यतः तीन प्रकार पडतात:

🔚

अंत्ययमक
(Antya Yamak)

चरणाच्या शेवटी एकाच उच्चाराची अक्षरे वेगळ्या अर्थाने येतात. मराठी कवितेत हा प्रकार सर्वाधिक आढळतो.

🔀

मध्ययमक
(Madhya Yamak)

चरणाच्या मध्ये एकाच उच्चाराची अक्षरे वेगळ्या अर्थाने येतात.

🔛

आद्ययमक
(Adya Yamak)

चरणाच्या सुरुवातीला एकाच उच्चाराची अक्षरे वेगळ्या अर्थाने येतात.

✅ परीक्षेतील टीप: MPSC व शालेय परीक्षांत अंत्ययमक सर्वाधिक विचारला जातो. “सुसंगती सदा घडो, सुजन वाक्य कानी पडो” हे त्याचे उत्कृष्ट उदाहरण आहे.

३. यमक अलंकार मराठी उदाहरणे (20+ Examples with Explanation)

खाली यमक अलंकाराची सविस्तर उदाहरणे स्पष्टीकरणासह दिली आहेत. प्रत्येक उदाहरणात लाल रंगात यमकाची अक्षरे दाखवली आहेत.

1 उदाहरण १ – अंत्ययमक

सुसंगती सदा घडो,
सुजन वाक्य कानी पडो.

यमक: घडो / पडो – ‘डो’ अक्षराची पुनरावृत्ती वेगळ्या अर्थाने
घडो = घडणे (होणे) | पडो = पडणे (कानावर पडणे)
स्पष्टीकरण: दोन चरणांच्या शेवटी ‘डो’ हे अक्षर वेगळ्या अर्थाने आले आहे — हे अंत्ययमकाचे उत्कृष्ट उदाहरण आहे.

2 उदाहरण २ – संत तुकाराम

जाणावा तो ज्ञानी, पूर्ण समाधानी,
निःसंदेह मनी, सर्वकाळ.

यमक: ज्ञानी / समाधानी / मनी – ‘नी’ अक्षराची पुनरावृत्ती
ज्ञानी = ज्ञान असलेला | समाधानी = समाधान असलेला | मनी = मनात
स्पष्टीकरण: तिन्ही चरणांच्या शेवटी ‘नी’ अक्षर वेगळ्या अर्थाने येते — हे अंत्ययमकाचे उत्तम उदाहरण.

3 उदाहरण ३ – संत रामदास

मना सज्जना भक्तीपंथेची जावे,
तरी श्रीहरी पाविजे ते स्वभावे.

यमक: जावे / भावे – ‘वे’ अक्षराची पुनरावृत्ती
जावे = जाणे | भावे = भाव/स्वभाव
स्पष्टीकरण: दोन चरणांच्या शेवटी ‘वे’ अक्षर वेगळ्या अर्थाने येऊन अंत्ययमक साधला जातो.

4 उदाहरण ४

आज गोकुळात रंग खेळतो हरी,
राधिके जर जपून जा तुझ्या घरी.

यमक: हरी / घरी – ‘री’ अक्षराची पुनरावृत्ती
हरी = श्रीकृष्ण | घरी = घरास
स्पष्टीकरण: दोन चरणांच्या शेवटी ‘री’ अक्षर दोन वेगळ्या अर्थांनी येते.

5 उदाहरण ५

पहिला पाऊस पडला,
सुगंध सर्वत्र दरवळला.

यमक: पडला / दरवळला – ‘ला’ अक्षराची पुनरावृत्ती
पडला = खाली येणे | दरवळला = पसरणे
स्पष्टीकरण: ‘ला’ हे अक्षर दोन वेगळ्या अर्थाने चरणांत येते.

6 उदाहरण ६

मानेला उचली तो बाळ,
मानेला उचली तो नाही ग बाई फणा काढी साळ.

यमक: मानेला / मानेला – ‘मानेला’ शब्दाची पुनरावृत्ती
पहिले मानेला = मान (neck) उचलणे | दुसरे मानेला = फण्याची माना (snake’s hood)
स्पष्टीकरण: हे यमकाचे अत्यंत रोचक उदाहरण आहे — एकाच शब्दाचे दोन पूर्णपणे भिन्न अर्थ.

7 उदाहरण ७ – अंत्ययमक

क्षितिजापाशी इंद्रधनुने, कमान सुंदर वाकविली,
ओलेत्याने टिपते डोळे, वसुंधरा हसता हसली.

यमक: वाकविली / हसली – ‘ली’ अक्षराची पुनरावृत्ती
वाकविली = वाकवणे | हसली = हसणे
स्पष्टीकरण: दोन चरणांच्या शेवटी ‘ली’ अक्षर वेगळ्या अर्थाने येते.

8 उदाहरण ८

चंद्रमे जे अलांछन, मार्तंड जे तापहीन,
ते सर्वांही सदा सज्जन, सोयरे होतु.

यमक: अलांछन / तापहीन / सज्जन – ‘न’ अक्षराची पुनरावृत्ती
स्पष्टीकरण: चरणांच्या शेवटी ‘न’ अक्षर वेगळ्या अर्थाने येऊन यमक साधते.

9 उदाहरण ९ – मध्ययमक

माझा कोंबडा मजेदार,
मान त्याची कितीतरी मजेदार.

यमक: मजेदार / मजेदार – ‘मजेदार’ शब्दाची पुनरावृत्ती वेगळ्या अर्थाने
पहिले मजेदार = आनंददायी/मजेशीर (विशेषण) | दुसरे मजेदार = (कोंबड्याच्या मानेची वेगळी खासियत)
स्पष्टीकरण: ‘मजेदार’ शब्द दोनदा येतो पण थोडा वेगळा संदर्भ.

10 उदाहरण १०

काय पडलोय,
पडलोय म्हणजे रस्त्यात पडलोय.

यमक: पडलोय शब्दाची पुनरावृत्ती
पहिले पडलोय = आश्चर्यचकित होणे (अर्थाने) | दुसरे पडलोय = रस्त्यात खाली पडणे
स्पष्टीकरण: एकाच शब्दाचे दोन वेगळे अर्थ — यमकाचे सुंदर उदाहरण.

अजून महत्त्वाची उदाहरणे (Examples 11–20)

विजार अर्धपायी पंढरीशी,
गमे विहंगातीत बडा फौजदार.

यमक: ‘री / र’ अक्षराची पुनरावृत्ती | स्पष्टीकरण: पंढरीशी–फौजदार मधील ‘री/र’ यमक.

आकाशातील चांदण्या जणू फुलांची पखरण,
धरतीवर पडे त्यांची मंद करण.

यमक: पखरण / करण – ‘रण’ अक्षराची पुनरावृत्ती वेगळ्या अर्थाने.

तिथे दिसली एक माळ,
सजविली होती रत्नांची माळ.

यमक: माळ / माळ – पहिली माळ = हार (garland) | दुसरी माळ = माळरान/पठार. वेगळा अर्थ, यमक अलंकार.

नेले मज वाटे,
माहेरची वाटे.

यमक: वाटे / वाटे – पहिले वाटे = वाट/रस्त्याने | दुसरे वाटे = वाटणे (भासणे). अर्थभेदासह यमक.

ती रडली समुद्राच्या समुद्र.

यमक: समुद्राच्या / समुद्र – ‘समुद्र’ शब्दाची पुनरावृत्ती वेगळ्या व्याकरणिक अर्थाने.

अत्रीच्या आश्रमी, नेले मज वाटे,
माहेरची वाटे, खरेखुरे किती.

यमक: वाटे – मार्ग व भासणे या दोन अर्थांनी यमक.

सावळाच रंग तुझा, पावसाळी नभावरी,
आता ये रे, थांब तू, दारावरी.

यमक: नभावरी / दारावरी – ‘री’ अक्षराची पुनरावृत्ती, वेगळे अर्थ.

कुठे बुडाला पलीकडे तो सोन्याचा गोळा,
काय सांगे स्वामीची दृष्टी, अमृताची दृष्टी मज देई.

यमक: दृष्टी / दृष्टी – पहिली दृष्टी = नजर | दुसरी दृष्टी = अनुग्रह/कृपा. यमक अलंकार.

शिरोभागी तांबडा तुरा हाले,
जणू जास्वंदी फूल उमलले.

यमक: हाले / उमलले – ‘ले’ अक्षराची पुनरावृत्ती वेगळ्या अर्थाने.

पेटविले पाषाण पठारावरती शिवबांनी,
गळ्यामध्ये गरिबाच्या गाजे संतांची वाणी.

यमक: शिवबांनी / वाणी – ‘नी’ अक्षराची पुनरावृत्ती. शिवबांनी = शिवाजी महाराजांनी | वाणी = आवाज/बोलणे.

४. यमक अलंकार उदाहरणांची संपूर्ण यादी (Quick Reference Table)

परीक्षेत झटपट आठवण्यासाठी खालील टेबल उपयुक्त आहे:

#	उदाहरण (Example)	यमक अक्षर	अर्थ १	अर्थ २
1	सुसंगती सदा घडो / सुजन वाक्य कानी पडो	डो	घडणे	पडणे
2	जाणावा तो ज्ञानी / पूर्ण समाधानी / निःसंदेह मनी	नी	ज्ञान असलेला	मनात
3	भक्तीपंथेची जावे / पाविजे ते स्वभावे	वे	जाणे	स्वभाव
4	रंग खेळतो हरी / जा तुझ्या घरी	री	श्रीकृष्ण	घरास
5	पाऊस पडला / सुगंध दरवळला	ला	खाली येणे	पसरणे
6	मानेला उचली तो बाळ / मानेला उचली फणा	मानेला	मान (neck)	फण्याची माना
7	कमान सुंदर वाकविली / वसुंधरा हसली	ली	वाकवणे	हसणे
8	काय पडलोय / रस्त्यात पडलोय	पडलोय	आश्चर्य	रस्त्यात पडणे
9	नेले मज वाटे / माहेरची वाटे	वाटे	वाट/रस्ता	भासणे
10	स्वामीची दृष्टी / अमृताची दृष्टी	दृष्टी	नजर	कृपा

५. यमक आणि अनुप्रास यातील फरक (Yamak vs Anupras)

परीक्षेत यमक आणि अनुप्रास यातील फरक हा अत्यंत महत्त्वाचा प्रश्न असतो. खालील तुलनात्मक टेबल नीट समजून घ्या:

घटक	यमक अलंकार (Yamak)	अनुप्रास अलंकार (Anupras)
व्याख्या	एक किंवा अनेक अक्षरे ठराविक ठिकाणी वेगळ्या अर्थाने येतात	चरणात एकाच अक्षराची वारंवार पुनरावृत्ती होते
अर्थभेद	अर्थभेद आवश्यक आहे	अर्थभेद आवश्यक नाही
स्थान	चरणाच्या ठराविक ठिकाणी (शेवट/मध्य/सुरुवात)	संपूर्ण चरणभर कुठेही
उदाहरण	सुसंगती सदा घडो / कानी पडो	गडद निळे गडद निळे जलद भरुनि आले
नाद	चरणांत एकत्र नाद-सौंदर्य	एकाच अक्षराने नाद निर्माण
प्रकार	अंत्ययमक, मध्ययमक, आद्ययमक	छेकानुप्रास, वृत्त्यनुप्रास, लाटानुप्रास

⚠️ परीक्षेतील सापळा: “गडद निळे गडद निळे जलद भरुनी आले” — येथे ‘गडद’ व ‘निळे’ ची पुनरावृत्ती होते परंतु अर्थ एकच आहे, त्यामुळे हे अनुप्रास आहे, यमक नाही. यमकात अर्थ वेगळा असणे अनिवार्य आहे.

६. यमक अलंकार ओळखण्याची सोपी पद्धत (Step-by-Step)

कोणत्याही वाक्यात किंवा कवितेत यमक अलंकार आहे की नाही हे ओळखण्यासाठी या पायऱ्या वापरा:

चरणाचे शेवटी पहा प्रत्येक ओळीच्या शेवटच्या अक्षरांवर लक्ष केंद्रित करा. चरणांच्या शेवटी समान उच्चाराची अक्षरे दिसतात का ते तपासा.
उच्चार समान आहे का? त्या शब्दांचा उच्चार एकसारखा आहे का हे तपासा. उच्चार समान असणे यमकाची पहिली अट आहे.
अर्थ वेगळा आहे का? सर्वात महत्त्वाचे — त्या शब्दांचा किंवा अक्षरांचा अर्थ वेगळा आहे का? अर्थ वेगळा असेल तरच यमक अलंकार होतो.
नाद-सौंदर्य जाणवते का? त्या पुनरावृत्तीमुळे कवितेत एक संगीतमय लय किंवा नाद येतो का हे अनुभवा. यमक अलंकाराचा मुख्य उद्देश नाद-सौंदर्य निर्माण करणे हा आहे.
यमक अलंकार ओळखा जर वरील तीनही अटी पूर्ण झाल्या (समान उच्चार + वेगळा अर्थ + ठराविक ठिकाण) तर तो यमक अलंकार आहे. उत्तरात कोणती अक्षरे यमक आहेत हे स्पष्टपणे लिहा.

✅ स्मरणशक्तीची युक्ती: यमक = युग्म + माप + कम. म्हणजे — जोडीने येणारे शब्द, मापात (ठराविक ठिकाणी), कमी नव्हे अधिक अर्थ. उच्चार एक, अर्थ अनेक — हेच यमकाचे सार!

७. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे मुद्दे (Important Points for Exams)

📌 MPSC / TET / CTET साठी

यमक हा शब्दालंकाराचा प्रकार आहे (अर्थालंकार नाही).
यमकात उच्चार समान पण अर्थ वेगळा असणे अनिवार्य आहे.
अंत्ययमक हा मराठी कवितेत सर्वाधिक वापरला जाणारा यमक प्रकार आहे.
यमक अलंकार Sanskrit साहित्यशास्त्रातून मराठीत आला आहे.
संत तुकाराम, संत रामदास, मोरोपंत यांच्या रचनांत यमकाचा सर्वाधिक वापर आढळतो.
यमक आणि श्लेष यांत फरक: श्लेषात एकाच शब्दाचे दोन अर्थ एकाच ठिकाणी घेतले जातात, यमकात वेगळ्या ठिकाणी.

📌 इयत्ता ५वी ते १२वी साठी

“सुसंगती सदा घडो, सुजन वाक्य कानी पडो” — हे सर्वाधिक परीक्षेत येणारे यमकाचे उदाहरण आहे.
उत्तर लिहिताना — (१) कोणते अक्षर यमक आहे, (२) त्याचे दोन अर्थ सांगा.
यमक अलंकारामुळे कवितेला संगीत व नाद-माधुर्य येते.
विकिपीडिया मराठीनुसार: “वेगवेगळे अर्थ असणाऱ्या, परंतु उच्चारात समानता असणाऱ्या शब्दाचा वापर चरणात ठराविक ठिकाणी केल्यामुळे जो नाद निर्माण होऊन जे सौंदर्य प्राप्त होते त्यास यमक म्हणतात.”

🎯 परीक्षेचे उत्तर कसे लिहाल?

प्रश्न: “सुसंगती सदा घडो, सुजन वाक्य कानी पडो” — कोणता अलंकार? स्पष्ट करा.

उत्तर: या ओळींमध्ये यमक अलंकार आहे. चरणाच्या शेवटी ‘घडो’ आणि ‘पडो’ ही अक्षरे ‘डो’ या समान उच्चाराने येतात. मात्र त्यांचे अर्थ वेगळे आहेत — ‘घडो’ म्हणजे घडणे (होणे) आणि ‘पडो’ म्हणजे कानावर पडणे. समान उच्चार आणि भिन्न अर्थ यामुळे नाद-सौंदर्य निर्माण होते, म्हणून हा यमक अलंकार आहे.

८. वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQ)

❓ यमक अलंकार म्हणजे काय? (Yamak Alankar mhanje kay?)

कवितेच्या चरणात ठराविक ठिकाणी एक किंवा अनेक अक्षरे समान उच्चाराने परंतु भिन्न अर्थाने आल्यास, त्यातून नाद-सौंदर्य निर्माण होते — त्यास यमक अलंकार म्हणतात. हा शब्दालंकाराचा एक प्रकार आहे.

❓ यमक अलंकाराचे उदाहरण सांगा (Yamak Alankar cha udaharan)

“सुसंगती सदा घडो, सुजन वाक्य कानी पडो“ — येथे ‘घडो’ आणि ‘पडो’ हे समान उच्चाराचे (डो) परंतु वेगळ्या अर्थाचे शब्द चरणांच्या शेवटी आले आहेत, हा यमक अलंकार आहे.

❓ यमक आणि अनुप्रास यात काय फरक आहे?

अनुप्रासात एकाच अक्षराची वारंवार पुनरावृत्ती होते (अर्थभेद नाही). यमकात समान उच्चाराचे शब्द किंवा अक्षरे वेगळ्या अर्थाने ठराविक ठिकाणी येतात (अर्थभेद आवश्यक).

❓ यमक अलंकाराचे किती प्रकार आहेत?

यमक अलंकाराचे मुख्यतः तीन प्रकार आहेत: अंत्ययमक (चरणाच्या शेवटी), मध्ययमक (चरणाच्या मध्ये), आणि आद्ययमक (चरणाच्या सुरुवातीला). मराठी कवितेत अंत्ययमक सर्वाधिक आढळतो.

❓ यमक हा कोणता अलंकार आहे? (Yamak ha konata alankar ahe?)

यमक हा शब्दालंकार (Shabdalankar) आहे. शब्दालंकारात अनुप्रास, यमक आणि श्लेष या तीन प्रकारांचा समावेश होतो. यमकात शब्दांच्या विशिष्ट उच्चाराने नाद-सौंदर्य निर्माण केले जाते.

❓ मराठी साहित्यात यमकाचा वापर कोणी केला?

संत तुकाराम, संत रामदास, संत ज्ञानेश्वर, मोरोपंत आदी संत कवींनी यमकाचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला. मोरोपंतांनी तर एकाहून अधिक वर्णांची यमके अर्थभेदासह साधली आहेत असे मराठी विश्वकोश सांगतो.

❓ यमक अलंकार इंग्रजीत काय म्हणतात?

यमक अलंकाराला इंग्रजीत “Rhyme” किंवा “Homophone Figure of Speech” म्हणता येते. मात्र इंग्रजी Rhyme मध्ये अर्थभेद बंधनकारक नसतो, तर मराठी यमकात अर्थभेद अनिवार्य आहे.

❓ यमक अलंकाराचे महत्त्व काय आहे?

यमक अलंकारामुळे कवितेत नाद-माधुर्य येते, कविता सहज लक्षात राहते, भाषेला सौंदर्य प्राप्त होते आणि श्रोत्यांना/वाचकांना आनंद मिळतो. भक्ती साहित्यात यमकाचा उपयोग गाण्यांची लय टिकवण्यासाठी केला जात असे.

निष्कर्ष (Conclusion)

यमक अलंकार (Yamak Alankar) हा मराठी व्याकरणातील शब्दालंकाराचा एक महत्त्वाचा प्रकार आहे. समान उच्चाराची परंतु भिन्न अर्थाची अक्षरे किंवा शब्द कवितेच्या ठराविक ठिकाणी आल्यावर नाद-सौंदर्य निर्माण होते — हेच यमकाचे मूलतत्त्व आहे.

या लेखात आपण यमक अलंकाराची व्याख्या, प्रकार, 20+ उदाहरणे, अनुप्रासशी फरक आणि ओळखण्याची पद्धत सविस्तरपणे पाहिली. MPSC, TET, CTET आणि शालेय परीक्षांसाठी हे ज्ञान अत्यंत उपयुक्त आहे.

थोडक्यात यमक = उच्चार एक, अर्थ वेगळा, ठिकाण ठरलेले! हे सूत्र लक्षात ठेवलेत तर परीक्षेत यमक अलंकार ओळखणे अत्यंत सोपे होईल.

यमक अलंकार मराठी उदाहरणे Yamak Alankar in Marathi with Examples

Job Details

यमक अलंकार मराठी उदाहरणे
Yamak Alankar in Marathi with Examples

१. यमक अलंकार म्हणजे काय? – व्याख्या (Definition)